Gazeteci Timur Soykan’ın yazısına Stratejik Deniz Güvenliği Uzmanı ve Gemi Kaptanı Şahin Avşar’dan bomba analiz
Gazeteci Timur Soykan’ın gündeme taşıdığı ve Türkiye’de emekli polislerin kurduğu bazı dedektiflik firmalarının yabancı istihbarat servisleri tarafından manipüle edildiği iddiaları, güvenlik çevrelerinde geniş yankı uyandırdı. Stratejik Deniz Güvenliği Uzmanı ve Gemi Kaptanı Şahin Avşar, söz konusu tabloya ilişkin dikkat çeken bir analiz kaleme aldı.
İddiaya göre, yabancı istihbarat servisleri – özellikle İsrail dış istihbarat servisi Mossad – Türkiye’de faaliyet gösteren ve emekli emniyet mensuplarınca kurulan bazı özel dedektiflik firmalarına “Rusya merkezli şirket temsilcisi” gibi sahte kimliklerle ulaşıyor. Bu firmalara, sözde “şirket çalışanlarının takibi” gibi gerekçelerle iş veriliyor. Ancak yürütülen faaliyetlerin, gerçekte Hamas yöneticilerinin konum tespiti ve biyografik bilgi toplama gibi operasyonel amaçlar taşıdığı öne sürülüyor.
İddiaların en çarpıcı boyutu ise bilgi akış zinciri. PolNet gibi devletin kritik veri sistemlerine erişimi olan bazı “kirli” unsurların, elde ettikleri bilgileri özel dedektiflik bürolarına aktardığı; bu büroların da farkında olmadan ya da dolaylı şekilde söz konusu verileri yabancı istihbarat servislerine ulaştırdığı ileri sürülüyor.
Şahin Avşar, bu tabloyu “kontrolsüz bir sızıntı kapısı” olarak nitelendiriyor. Ona göre sorun yalnızca belli firmalarla sınırlı değil; kritik görevlerde bulunan herhangi bir kamu görevlisinin bilgisi de benzer yöntemlerle yabancı servislerin eline geçebilir. Avşar, “Basına milli güvenlik gerekçesiyle erişim engeli getiriliyor; ancak asıl milli güvenlik zaafı burada ortaya çıkıyor” değerlendirmesinde bulunuyor.
“Çözüm zor değil, irade gerekiyor”
Avşar’ın analizinde çözüm önerileri de yer alıyor. Buna göre, özel dedektiflik, özel güvenlik ve araştırma şirketlerinin Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) veya Emniyet İstihbarat birimleriyle zorunlu ve kurumsal bir irtibat protokolü çerçevesinde çalışması gerekiyor.
Öneriler arasında şu başlıklar öne çıkıyor:
Bu firmaların sahipleri ve üst düzey personeline düzenli karşı istihbarat farkındalık eğitimi verilmesi,
Yabancı bağlantılı veya şüpheli iş tekliflerinin zorunlu bildirim kapsamına alınması,
Yabancı uyruklu kişiler, diplomatik statüdekiler ya da belirli riskli coğrafyalarla ilgili işlerde ön onay mekanizması kurulması.
Avşar’a göre ileri aşamada, devlet kontrolünde yürütülecek bir yönlendirme modeliyle bu firmalar aynı zamanda karşı istihbarat açısından bir “filtre” işlevi de görebilir. Böylece hem yabancı servislerin operasyonel ayak izi daha net tespit edilir hem de sızma girişimleri tersine çevrilebilir.
“Dünyada örnekleri var”
Analizde, bu modelin dünyada benzer örnekleri bulunduğu da vurgulanıyor. İngiltere’de eski MI5 ve MI6 mensuplarının özel risk danışmanlığı ve güvenlik şirketlerinde görev aldığı; devlet çıkarlarını ilgilendiren konuların ilgili makamlara raporlandığı belirtiliyor. ABD’de ise eski CIA personelinin özel güvenlik ve kurumsal istihbarat firmalarında istihdam edildiği, bu entegrasyon sayesinde “içeriden tehdit” riskinin azaltıldığı ifade ediliyor.
Avşar, Türkiye’de de düzenlenmiş ve denetimli bir “özel istihbarat ekosistemi” kurulması halinde, hem kontrolsüz sızıntıların önüne geçilebileceğini hem de daha etkin bir karşı casusluk kapasitesi oluşturulabileceğini savunuyor.
“Sonuç olarak sorun büyük; ancak çözüm uygulanabilir ve denenmiş modeller üzerinden şekillendirilebilir” diyen Avşar, asıl ihtiyacın güçlü bir siyasi ve kurumsal irade olduğunu belirtiyor.
